Aanmelden

Gebruikersnaam Paswoord

Registreren

 

Transplantatie

In de jaren ’60 haalde een transplantatie nog de voorpagina van de kranten. Vandaag de dag lijkt een transplantatie een routineingreep. Echter door dit succes steeg ook de vraag naar organen. Transplantatie is vaak een levensreddende behandeling voor een patiënt die lijdt aan een onomkeerbare en niet met medicatie te behandelen aandoening. Voor een aantal patiënten is de ziekte vaak een eindstadium als ze niet de mogelijkheid krijgen om getransplanteerd te worden, ernstige hart-, long- of leveraandoening bieden veelal geen andere uitweg. Terwijl niertransplantatie soelaas biedt aan een dure en zware dialyse en de ontvanger opnieuw een leefbaarder toekomst schenken.
Onderstaande grafiek echter toont duidelijk aan dat de vraag naar organen steeds blijft toenemen, dit terwijl het aanbod stabiliseert. Enkel de hart- en de longwachtlijst nemen af door de organen beter medicamenteus kunnen worden behandeld.

Cijfers van het aantal donoren:
  1998 1999 2000 2001 2002
Oostenrijk 166 203 194 191 195
België 194 241 256 222 223
Duitsland 1073 1009 997 1051 1001
Nederland 196 166 202 186 202
Luxemburg 7 8 7 5 3
Slovenië - - 22 23 35
Totaal 1636 1626 1678 1678 1659

Er zijn slechts enkele alternatieven en nood-oplossingen bij het tekort aan organen:

  • Split-liver
  • Donatie van levende donoren
  • Old for old programma
  • Domino transplantatie
  • Expanded donorpool
  • Non-heart beating donoren
  • Xenotransplantatie

Als je het woordenboek openslaat dan zie je dat een transplantatie, het overplanten van weefsels of organen van de natuurlijke plaats naar een ander is, om zo verloren gegane of zieke gedeelten van het lichaam ermee te vervangen. Is dit weefsel afkomstig van één en hetzelfde individu, van de ene plaats van zijn lichaam naar een andere, dan spreken we over autotransplantatie. Een toepassing die we vaak zien bij  ernstige huiddefecten, zoals brandwonden en plastische chirurgie.
Isotransplantatie, gebeurt tussen twee genetisch identieke individuen. Maar meestal hebben we allotransplantaties, waarbij het orgaan afkomstig is van een overleden donor. Soms wordt er ook weefsel gebruikt van dieren. Denk  maar aan de varkenskleppen die gebruikt werden in de hartchirurgie. Hier spreken we van een xenotransplantatie.
Al snel rijst de vraag of iedereen nu organen kan afstaan en krijgen. Om misbruiken te voorkomen werd alles in een wettelijk kader gegoten. Op 13 juni 1986 keurde men in België de ‘Wet betreffende het wegnemen en transplanteren van organen en weefsels’ goed. Hierin wordt juridisch vastgelegd, wie donor is. We krijgen ook een omschrijving over hersendood en de noodzaak van anonimiteit van de donor. Door de jaren heen zijn er nog meer koninklijke besluiten goedgekeurd en werd de wettekst van 1986 aangepast in 2007.
Het is ook evident dat de hele verdeling van organen een enorme taak is, die aan strikte regels moet voldoen. Eurotransplant in Leiden, neemt dit werk op zich. Als we de cijfers bekijken over het aantal donoren, de wachtlijsten van patiënten, zien we dat niet iedereen tijdig een donororgaan kan krijgen. Heel wat mensen sterven tijdens hun wachttijd.
Tot slot willen we ook de aandacht vestigen op de familie van donoren. Het is niet zo vanzelfsprekend om op een ogenblik van diep verdriet, de organen van een dierbare overledene weg te schenken. Gesprekken met donorfamilies leerden dat afscheid nemen van het leven een stuk makkelijker gaat als je weet dat een ander persoon een nieuwe kans heeft gekregen. De stress voor de verpleegkundige die samen met de arts de enige hoop is voor de familie en de slechte prognose naar voor moet brengen is niet te onderschatten.
Na dit psychisch moeilijk moment is de inzet van een correct donor-mangement heel groot zodat de organen in optimale conditie kunnen getransplanteerd worden.
De overheid heeft de noodzaak van het orgaantekort ingezien en heeft sinds 2006 het “gift-project” opgestart en wil in de toekomst voor ieder ziekenhuis de functie van “donorcoördinator” implementeren.

UZ Gent Transplantatiecentrum - De Pintelaan 185 - 9000 Gent - tel 09 332 21 11