Aanmelden

Gebruikersnaam Paswoord

Registreren

 

Geschiedenis

St.Cosmas en St. Damian

Eva werd gemaakt uit een rib van Adam. Als we deze zin letterlijk nemen, kunnen we stellen dat de eerste transplantatie reeds in de bijbel beschreven werd. Maar het is pas in 1300 na Christus dat de eerste illustratie over transplantatie opduikt. Ze tonen ons, Cosmas en Damiaan, de twee patroonheiligen van artsen en apothekers, die de transplantatie van een been van een blanke man met het been van een pas overleden neger uitvoeren. Dit berust op een legende waarvan men het succes eerder toeschrijft aan zalven en het werk van God.

Tijdens de Middeleeuwen is er ook sprake van oor- en neustransplantaties. Bij gevechten had men veelvuldig letsels aan oren en neus. Deze werden gereconstrueerd met plantenbladeren en hersteld met eigen huid.

Alexis Carrel

Alexis CarrelHij is geboren in Lyon (1873) en won de Nobelprijs in 1912. Carrel zorgde voor een grote doorbraak in de chirurgische wereld, door een techniek te ontwikkelen om bloedvaten aan elkaar te hechten. Dit kon nu zonder lekkage of afsterven, wat zeer belangrijk is voor de transplantatiechirurgie.

In deze periode werden er heel wat experimenten op dieren gedaan. Men verrichtte verschillende niertransplantaties op honden, schapen en apen. Geen enkele functioneerde lang. Het is wachten tot de jaren ’60 en de komst van de immunosuppressiva, dit zijn medicamenten tegen afstoting, voor beter succes.
In 1936 heeft Voronoy (Rusland) een niertransplantatie gedaan afkomstig van een overleden donor naar een patiënt met een acute kwikzilververgiftiging. De nier heeft nooit urine geproduceerd.
In 1952 transplanteerde René Kuss (Parijs) nieren, afkomstig van mensen die ter dood veroordeeld werden op de guillotine. De techniek die hij toen gebruikte wordt nog steeds toegepast.
Een jaar later heeft Michon een levende transplantatie verricht van moeder naar zoon. Deze nier heeft 3 weken gefunctioneerd en is nadien afgestoten.

Murray en Merrill

Murray en MerrillTwee dagen voor Kerstmis in 1954, hebben Murray en Merrill de eerste geslaagde niertransplantatie uitgevoerd tussen identieke tweelingbroers. In die tijd waren de principiële regels voor orgaantransplantatie zoals, immunosuppressiva, weefseltypering en orgaanbewaring nog niet gekend. De verdere transplantaties tussen personen die niet identiek waren van weefselstructuur faalden allemaal en het optimisme was ver te zoeken.

In 1958 volgde er een fundamentele doorbraak, dankzij het onderzoek van Nobelprijswinnaar Dausset en van Van Rood. Zij ontdekten het  histocompatibilteitsantigen (= overeenkomst van weefselantigenen, het Human Leucocyte Antigens) op het chromosomenpaar 6. Men zou dit systeem van antigenen kunnen vergelijken met een telefoongids waarin je tal van familienamen aantreft. Soms verschilt enkel de voornaam of enkel het adres of er is totaal geen verband. Als we een vreemd lichaam willen inplanten dat niet identiek is met het onze, moeten we onze eigen lichaamsweerstand onderdrukken. De komst van de corticoïden zorgde voor een flinke stap vooruit. Maar ook de toevallige vondst van de plant, Tolypocladium Inflatum, in het hooggebergte. Uit deze schimmel maakte Jean-Francois Borel in 1972 het cyclosporine.

Starzl Thomas

Starzl ThomasIn 1963 heeft Starzl Thomas (Denver/USA) de eerste geslaagde levertransplantatie uitgevoerd.

Barnard Christian en Eurotransplant

In december 1967 voerde Christian Barnard de eerste succesvolle harttransplantatie uit in Kaapstad (Zuid-Afrika). De ontvanger, Louis Washkansky, 54 jaar, overleeft de ingreep 18 dagen.
Jon Van Rood die de weefseltypering had uitgevonden, wou de groep van ontvangers en potentiële donoren heel groot maken zodat men een zo goed mogelijke overeenkomst kan vinden tussen de aangeboden donornieren en potentiële ontvangers. Zo ontstond in 1967 Eurotransplant. De landen België, Nederland, Luxemburg en West-Duitsland hadden zich verenigd. De uitbreiding bespreek ik later bij het hoofdstuk Eurotransplant.

Derom Fritz

Derom FritzIn België mogen we fier zijn dat ook het Universitair ziekenhuis van Gent in de geschiedenis staat geschreven met de eerst longtransplantatie wereldwijd. Het was Prof. Fritz Derom die op 28 februari 1972, Aloïs Vereecken transplanteerde met een overleving van 9 maanden.

 

UZ Gent Transplantatiecentrum - De Pintelaan 185 - 9000 Gent - tel 09 332 21 11